Gdzie dokładnie należy złożyć wniosek?
Wniosek trafia do Agencji Pracy (Agentur für Arbeit), która jest właściwa dla siedziby pracodawcy Państwa – niekoniecznie do tej w miejscu zamieszkania Państwa. Państwo mają dwie drogi:
- Online: przez swoje konto użytkownika na arbeitsagentur.de. Tam należy uruchomić „Antrag auf Insolvenzgeld (Arbeitnehmerinnen/Arbeitnehmer)" i przesłać dokumenty.
- Na papierze: proszę wydrukować formularz (druk BA 031800), wypełnić, podpisać i wysłać pocztą razem z załącznikami do właściwej agencji. Formularz jest też dostępny w każdej Agencji Pracy.
W otwartym postępowaniu upadłościowym zarządca masy upadłościowej wystawia tzw. zaświadczenie o zasiłku z tytułu niewypłacalności (Insolvenzgeldbescheinigung). Bez tego zaświadczenia agencja nie może obliczyć zasiłku Państwa – dlatego złożenie wniosku najczęściej odbywa się za pośrednictwem zarządcy albo firmy finansującej z wyprzedzeniem.
Do kiedy wniosek musi dotrzeć?
Termin wynosi dwa miesiące od zdarzenia upadłościowego i jest to prawdziwy termin zawity. Po jego upływie prawo do świadczenia przepada – bez wyjątków. Za zdarzenie upadłościowe uznaje się jeden z trzech przypadków:
- otwarcie postępowania upadłościowego wobec majątku pracodawcy,
- oddalenie wniosku o upadłość z powodu braku majątku (§ 26 InsO), lub
- całkowite zakończenie działalności zakładu na terytorium Niemiec, jeśli postępowanie upadłościowe oczywiście nie wchodzi w grę z powodu braku majątku i nie złożono wniosku.
Ważne: jeśli Państwo dowiedzieli się później, że otwarto postępowanie upadłościowe, dwumiesięczny termin zaczyna biec dopiero od momentu, kiedy się o tym dowiedzieli. Należy to podać i uzasadnić we wniosku.
Od dwóch miesięcy nie dostaję wynagrodzenia — co dokładnie mam teraz zrobić?
Brak wynagrodzenia nie oznacza automatycznie, że upadłość jest już oficjalna. Zasiłek z tytułu niewypłacalności przysługuje dopiero po wystąpieniu jednego z trzech zdarzeń upadłościowych. Można postąpić tak:
- Zgłosić roszczenia na piśmie. Proszę zażądać od pracodawcy pisemnie zaległego wynagrodzenia i wyznaczyć termin. To zabezpiecza roszczenia Państwa.
- Zebrać dowody: umowę o pracę, odcinki wypłat, wyciągi z konta pokazujące niewypłacone wynagrodzenie.
- Zapytać sąd upadłościowy / zarządcę, czy i kiedy zostanie otwarte postępowanie. Dopiero wtedy zaczyna biec dwumiesięczny termin Państwa.
- Sprawdzić możliwość zaliczki: jeśli postępowanie nie zostało jeszcze rozstrzygnięte, ale niewypłacalność jest oczywista, Państwo mogą we wniosku poprosić o odpowiednią zaliczkę na poczet spodziewanego zasiłku z tytułu niewypłacalności. W tym celu należy wypełnić punkt dotyczący nieuregulowanych roszczeń o wynagrodzenie (numer 19).
Jeśli w wyniku upadłości Państwo stają się bezrobotni, należy zgłosić się jednocześnie jako bezrobotny i złożyć wniosek o zasiłek dla bezrobotnych. Oba świadczenia można otrzymywać równolegle; zasiłek dla bezrobotnych za pokrywający się okres zostanie zaliczony jako zaliczka na poczet zasiłku z tytułu niewypłacalności.
Ile wynosi zasiłek z tytułu niewypłacalności?
Zasiłek z tytułu niewypłacalności zastępuje wynagrodzenie netto, które Państwo otrzymaliby za ostatnie trzy miesiące przed zdarzeniem upadłościowym. Uwzględnione mogą być też świadczenia dodatkowe, takie jak premia świąteczna, dodatkowe wynagrodzenie urlopowe czy wynagrodzenie za nadgodziny.
Górną granicę wyznacza próg naliczania składek na ubezpieczenie od bezrobocia (Beitragsbemessungsgrenze): w 2026 roku wynosi on jednolicie w całym kraju 8.450 € brutto miesięcznie. Zarobki powyżej tej granicy nie są uwzględniane przy obliczaniu zasiłku z tytułu niewypłacalności.
Zasiłek z tytułu niewypłacalności jest wolny od podatku, ale podlega zastrzeżeniu progresji podatkowej (Progressionsvorbehalt) – może więc podnieść stawkę podatkową od pozostałych dochodów Państwa i musi zostać wykazany w zeznaniu podatkowym. Jeśli pracodawca z powodu upadłości nie opłaca składek na ubezpieczenie społeczne, przejmuje je Agencja Pracy za ostatnie trzy miesiące; w tym celu kasa chorych Państwa składa własny wniosek.
Jakie dokumenty potrzebuję do wniosku?
Do wniosku należy dołączyć:
- umowę o pracę i aktualne odcinki wypłat/wynagrodzenia,
- dowody dotyczące zaległego wynagrodzenia (np. wyciągi z konta),
- zaświadczenie o zasiłku z tytułu niewypłacalności wystawione przez zarządcę masy upadłościowej lub oświadczenie pracodawcy, działu płac albo rady zakładowej o zaległych kwotach,
- swój numer konta bankowego i ewentualnie dane dotyczące podatku od wynagrodzeń,
- w przypadku wypowiedzenia: pismo wypowiadające umowę lub przy innym zakończeniu (umowa rozwiązująca, upływ terminu) odpowiedni dowód.
Członkowie rodziny, którzy pracowali w zakładzie, oraz wspólnicy pełniący funkcję zarządzającą potrzebują dodatkowo odpowiednich załączników (dla członków rodziny lub dla wspólników/członków zarządu).
Wniosek obejmuje kilka stron i częściowo dodatkowe załączniki. Kto chce otrzymać pomoc przy wypełnianiu, może skorzystać z asystenta HalloAmt, który przeprowadza przez pytania po niemiecku, ukraińsku, arabsku i w innych językach oraz tworzy gotowy plik PDF.
Czy z zezwoleniem na pobyt mam prawo do zasiłku z tytułu niewypłacalności (Insolvenzgeld)?
Tak. Prawo do zasiłku z tytułu niewypłacalności (Insolvenzgeld) zgodnie z § 165 SGB III zależy od tego, czy Państwo byli zatrudnieni w Niemczech (im Inland) – a nie od obywatelstwa Państwa. Wszyscy pracownicy w zatrudnieniu podlegającym obowiązkowi ubezpieczenia społecznego mogą złożyć wniosek o Insolvenzgeld. Dotyczy to również osób, które pracują tutaj na podstawie zezwolenia na pobyt.
Konkretnie w zależności od statusu:
- Zezwolenie na pobyt z pozwoleniem na pracę (Aufenthaltserlaubnis mit Arbeitserlaubnis) (np. w celu zatrudnienia, dla specjalistów, w ramach łączenia rodzin z prawem do pracy): pełne prawo, jeśli zatrudnienie podlegało obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.
- Osoby uciekające z Ukrainy (§ 24 AufenthG) i osoby z uznanym statusem ochrony: pełne prawo, o ile były zatrudnione na zwykłych zasadach.
- Zgoda na pobyt (w trakcie postępowania azylowego, Aufenthaltsgestattung) lub tolerowany pobyt (Duldung) z pozwoleniem na pracę: prawo istnieje, jeśli zatrudnienie było dozwolone i podlegało obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.
- Obywatele UE: w ogóle nie potrzebują pozwolenia na pracę i mają prawo tak jak niemieccy pracownicy.
Decydujące jest zawsze to, że praca Państwa była dozwolona i że odprowadzano składki (nawet jeśli pracodawca nie zapłacił składki na fundusz ubezpieczenia od niewypłacalności – to nie szkodzi prawu Państwa). Również w przypadku zdarzenia niewypłacalności za granicą pracownicy zatrudnieni w Niemczech mają do tego prawo.
Dodatkowo do zwykłych dokumentów powinni Państwo dołączyć:
- kopię zezwolenia na pobyt / zgody na pobyt lub tolerowanego pobytu Państwa z wpisem dotyczącym prawa do pracy,
- jeśli jest dostępne, pozwolenie na pracę lub dodatkowy dokument z Urzędu do spraw Cudzoziemców (Ausländerbehörde).
Ważne i szczerze: W przypadku niektórych zezwoleń na pobyt prawo do pobytu jest związane z konkretnym stosunkiem pracy. Jeśli ten stosunek zakończy się z powodu niewypłacalności, może to wpłynąć na pobyt Państwa. Samo prawo do zasiłku z tytułu niewypłacalności nie jest przez to zagrożone – jednak sprawę dotyczącą pobytu należy szybko wyjaśnić z Urzędem do spraw Cudzoziemców (Ausländerbehörde) lub w punkcie poradnictwa migracyjnego.
Co się dzieje po złożeniu wniosku?
Właściwy Urząd Pracy (Agentur für Arbeit) sprawdza Państwa dokumenty. Jeśli wszystkie warunki są spełnione, potwierdza to na piśmie i wypłaca zasiłek z tytułu niewypłacalności w jednej sumie. Czas rozpatrywania sprawy często zależy od sądu upadłościowego – Urząd Pracy nie ma wpływu na to, kiedy postępowanie zostanie zakończone, dlatego między złożeniem wniosku a wypłatą może upłynąć pewien czas. Do celów rozliczenia podatkowego Państwo otrzymują zaświadczenie potwierdzające zwolnienie z podatku.
Najczęściej zadawane pytania
Gdzie mogę złożyć wniosek o Insolvenzgeld?
W Urzędzie Pracy (Agentur für Arbeit), który jest właściwy dla lokalizacji niewypłacalnego pracodawcy Państwa. Wniosek można złożyć online przez swoje konto na portalu poszukiwania pracy na stronie arbeitsagentur.de albo jako wydrukowany formularz „Antrag auf Insolvenzgeld" pocztą.
Ile czasu mam na złożenie wniosku?
Dwa miesiące od zdarzenia niewypłacalności. Jest to termin zawity – kto go przekroczy, traci prawo do zasiłku. Jeśli Państwo dowiedzieli się o niewypłacalności później, termin zaczyna się od dnia, w którym Państwo się o tym dowiedzieli; trzeba to uzasadnić we wniosku.
Ile wynosi Insolvenzgeld?
Wysokość odpowiada netto wynagrodzeniu z ostatnich trzech miesięcy zatrudnienia Państwa przed zdarzeniem niewypłacalności. Górną granicę stanowi limit podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie na wypadek bezrobocia w wysokości 8.450 € brutto miesięcznie (stan na 2026 rok).
Czy jako zagraniczny pracownik mam do tego prawo?
Tak. Decydujące jest to, czy byli Państwo zatrudnieni w Niemczech w ramach zatrudnienia podlegającego obowiązkowi ubezpieczenia społecznego – a nie obywatelstwo Państwa. Potrzebne jest ważne pozwolenie na pracę lub zezwolenie na pobyt, które dopuszczało to zatrudnienie; należy dołączyć kopię zezwolenia na pobyt.
Co się dzieje, jeśli nie otrzymuję już wynagrodzenia, zanim niewypłacalność stanie się formalna?
Państwo mogą złożyć wniosek o zaliczkę na Insolvenzgeld. W tym celu należy wypełnić w formularzu punkt dotyczący nieuregulowanych roszczeń o wynagrodzenie (numer 19).
Czy Insolvenzgeld jest zwolniony z podatku?
Tak, Insolvenzgeld jest zwolniony z podatku. Podlega jednak zasadzie progresji podatkowej i musi zostać wykazany w rozliczeniu podatkowym.
Źródła
- Federalna Agencja Pracy – Insolvenzgeld dla pracowników (dostęp 23.07.2026)
- Broszura informacyjna 10 – Insolvenzgeld, Federalna Agencja Pracy, stan 06/2026 (dostęp 23.07.2026)
- Wniosek o Insolvenzgeld dla pracowników (formularz BA 031800) (dostęp 23.07.2026)
- § 165 SGB III – Prawo do zasiłku, gesetze-im-internet.de (dostęp 23.07.2026)
- Rząd Federalny – Limity podstawy wymiaru składek 2026 (dostęp 23.07.2026)