İçeriğe geç
HalloAmt
Başla

Bildungsgutschein başvurusu: Koşullar, süreç ve meslek değişikliği kursu

Bildungsgutschein için bir formla başvurmazsınız. Bu belge, İş Ajansındaki (Agentur für Arbeit) bir görüşme sonucunda ortaya çıkar: İş Ajansı, yeniden iş bulmanız için bir mesleki eğitimin veya meslek değişikliği kursunun gerekli olduğunu düşünürse, size bu kuponla giderlerin karşılanacağını belgeler (§ 81 SGB III). 1 Ocak 2025'ten itibaren bu durum, Jobcenter'dan Temel Güvence Ödeneği (eski adıyla Bürgergeld) alıyor olsanız bile geçerlidir. Bu durumda ihtiyacı Jobcenter tespit eder, kararı ise İş Ajansı verir. Kurs, ulaşım ve çocuk bakım giderleri karşılanır; bir meslek diploması için yapılan meslek değişikliği kursunda işsiz olanlara ayrıca ayda 150 € mesleki eğitim parası verilir.

Güncelleme: 12.10.2026 · Redaktion HalloAmt · Genel bilgi, hukuki danışmanlık değildir (bakınız metin sonundaki uyarı).

Bildungsgutschein'i görüşme sırasında alırsınız, bunun için ayrı bir başvuru formu yoktur. Temel Güvence Ödeneği alıyorsanız ve ödenek süreniz sona eriyorsa, HalloAmt yeniden başvuru formunu sizinle birlikte kendi dilinizde adım adım doldurur ve hazır PDF'i oluşturur. Yeniden başvuruyu başlat →

Bildungsgutschein nedir?

Bildungsgutschein, desteklenen bir mesleki eğitim için gereken koşulların sağlandığını gösteren İş Ajansının (Agentur für Arbeit) bir belgesidir. Bu belge süreyle, bir bölgeyle ve belirli bir eğitim hedefiyle sınırlandırılabilir (§ 81 Abs. 4 SGB III). Uygulamada, kuponun üzerinde örneğin kursun hangi mesleği veya hangi niteliği kazandıracağı ve kuponun en geç ne zamana kadar kullanılması gerektiği yazılıdır.

Bu kuponla, onaylı bir eğitim kurumunda size uygun bir kursu kendiniz ararsınız. Kupon yalnızca, Akreditasyon ve Onay Yönetmeliği İş Gücü Desteği'ne (AZAV) göre hem kurum hem kurs olarak onaylı eğitim kurumlarında kullanılabilir.

Jobcenter mi İş Ajansı mı sorumlu?

2024 sonuna kadar Jobcenter'lar, kendi müşterilerinin mesleki eğitimlerini kendileri destekliyordu. 1 Ocak 2025'ten itibaren Jobcenter'dan hizmet alan kişiler için de karar İş Ajansı (Agentur für Arbeit) tarafından verilir ve destek İş Ajansı tarafından sağlanır. Bu bilgi, Bundesagentur für Arbeit'in mesleki eğitim sayfasında ve Broşür 6'da yer almaktadır.

Bu sizin için şu anlama gelir:

  • İşsizlik parası alıyorsanız veya hâlâ çalışıyorsanız: Muhatabınız İş Ajansıdır (Agentur für Arbeit).
  • Temel Güvence Ödeneği (eski adıyla Bürgergeld) alıyorsanız: Önce Jobcenter'ınıza başvurun. Jobcenter ihtiyacı tespit eder ve uygunluğunuzu ön değerlendirmeden geçirir. Ardından İş Ajansı (Agentur für Arbeit) danışmanlık yapar, son kararı verir ve Bildungsgutschein'i düzenler. Temel Güvence Ödeneğinizi ödemeye Jobcenter devam eder.

Pek çok kurum hâlâ "Bürgergeld" yazmaktadır. Bu aynı hizmettir: 1 Temmuz 2026'dan itibaren adı Grundsicherungsgeld (Temel Güvence Ödeneği) olmuştur, ve 2026 sonuna kadar kurumlar her iki ismi de kullanabilir.

Bildungsgutschein'i kimler alabilir?

§ 81 Abs. 1 SGB III'e göre, İş Ajansı (Agentur für Arbeit) üç koşul bir arada bulunduğunda bir mesleki eğitimi destekleyebilir:

  1. Mesleki eğitim gereklidir, bu sayede işsizlikten çıkıp tekrar iş bulabilir veya olası bir işsizliği önleyebilirsiniz.
  2. İş Ajansı, kurs başlamadan önce sizinle görüşme yapmış olmalıdır.
  3. Kurs ve eğitim kurumu destek için onaylı olmalıdır.

Sadece işsiz olmak yeterli değildir. Bundesagentur für Arbeit'in talimatlarına göre, kursun kapatacağı niteliklerinizde bir eksiklik bulunması gerekir.

Hak mı takdir mi? Genellikle İş Ajansı takdir yetkisiyle karar verir, bu durumda kesin bir hakkınız yoktur. Bir meslek diploması (§ 81 Abs. 2 SGB III) veya ortaokul diploması (Hauptschulabschluss, § 81 Abs. 3 SGB III) tamamlamak isterseniz durum farklıdır: Buradaki tüm koşulları sağlarsanız yasal bir hakkınız vardır. Meslek diploması için şu anlama gelir: En az iki yıl eğitim süresi olan bir meslekte diplomanız yoktur, veya diplomanız vardır ama dört yıldan uzun süredir vasıfsız ya da yarı vasıflı bir işte çalıştığınız için muhtemelen artık bu mesleği yapamıyorsunuzdur. Ayrıca bu meslek için uygun olmalısınız, kursu başarıyla tamamlama ihtimaliniz yüksek olmalı ve bu diploma iş bulma şansınızı artırmalıdır.

Temel Güvence Ödeneği alıyorsanız: 1 Temmuz 2026'dan itibaren SGB II'de yeniden işe yerleştirmenin önceliği (Vorrang der Vermittlung, § 3a SGB II) geçerlidir. Bu durumda bir destek, özellikle 30 yaşın altındakilerde, doğrudan işe yerleştirmeye kıyasla kalıcı bir iş için daha fazla başarı vaat ediyorsa söz konusu olur.

Çalışıyorsanız: Çalışanlar da desteklenebilir (§ 82 SGB III), ancak yalnızca işyeriyle anlaşma sağlanarak. Broşür 6 açıkça şu uyarıyı yapıyor: Bir mesleki eğitim için işinizi asla kendiniz bırakmayın.

Meslek değişikliği kursu: daha kısa sürede bir meslek diploması

Meslek değişikliği kursu (Umschulung), tanınmış bir eğitim mesleğinde diplomayla sonuçlanan bir mesleki eğitimdir. Tam zamanlı olarak genellikle normal eğitim süresinden en az üçte bir oranında daha kısa sürer (§ 180 Abs. 4 SGB III). Örneğin üç yıllık bir meslek öğrenen biri, tam zamanlı olarak genellikle iki yılda bu eğitimi tamamlar.

Meslek değişikliği kursu da diğer mesleki eğitimler gibi Bildungsgutschein üzerinden yürütülür. Uygunluğunuzu değerlendirmek için İş Ajansı, kendi Tıbbi Servisini veya Mesleki Psikoloji Servisini sürece dahil edebilir.

Neler ödenir?

İş Ajansı (Agentur für Arbeit), mesleki eğitim giderlerini karşılar (§ 83 SGB III). Bunlar şunları içerir:

GiderNeler karşılanır
Kurs giderleriKurs ücretleri, ders materyalleri, sınav ücretleri (§ 84 SGB III)
Ulaşım giderleriOtobüs ve trende en düşük sınıf bilet ücreti, aksi halde mesafe tazminatı (§ 85 SGB III); Broşür 6'ya göre günlük yolculuklar için ayda 588 €'ya kadar
Çocuk bakımıÇocuk başına ayda 160 € (§ 87 SGB III), genellikle 15 yaşın altındaki çocuklar için
Başka yerde konaklamaGünlük 60 €, ayda en fazla 420 €; yemek için günlük 24 €, ayda en fazla 168 € (§ 86 SGB III)

Kurs giderlerini İş Ajansı genellikle doğrudan eğitim kurumuna öder.

Bir meslek diploması için yapılan meslek değişikliği kursunda, mesleğin eğitim süresi en az iki yıl ise ayrıca şunlar verilir (§ 87a SGB III):

  • İşsiz iseniz ayda 150 € mesleki eğitim parası (Weiterbildungsgeld)
  • Ara sınavı geçtikten sonra 1.000 € prim
  • Bitirme sınavını geçtikten sonra 1.500 € prim

Mesleki eğitim parası için ayrı bir başvuruya gerek yoktur, bu zorunlu bir hizmettir. Prim için ise geçtiğinize dair sınav belgesini ibraz etmeniz yeterlidir.

Mesleki eğitim sırasında para almaya devam eder miyim?

İşsizlik parası: Gerekli koşullar sağlandığı sürece, desteklenen bir mesleki eğitim sırasında ödenmeye devam eder (§ 144 SGB III). Bu sırada hak süreniz, her iki günlük alım için yalnızca bir gün kısalır.

Temel Güvence Ödeneği (eski adıyla Bürgergeld): Jobcenter'ın hizmetleri, koşulları sağladığınız sürece mesleki eğitim boyunca devam eder. Yine de ödenek süreniz sona erdiğinde yeniden başvurunuzu zamanında yapmanız gerekir.

Süreç nasıl işler – adım adım

  1. Görüşme talebinde bulunun. Bundesagentur für Arbeit'in sayfasında "Förderung anfragen" (Destek talebi) üzerinden online randevu talep edebilir veya doğrudan kendi İş Ajansınıza (Agentur für Arbeit) başvurabilirsiniz. Temel Güvence Ödeneği alıyorsanız önce Jobcenter'ınıza başvurun.
  2. Danışmanlık. Görüşmede İş Ajansı, sizin için bir mesleki eğitimin gerekli olup olmadığını ve hangi eğitim hedefinin uygun olduğunu değerlendirir. Bu danışmanlığın kurs başlamadan önce yapılması gerekir.
  3. Bildungsgutschein alın. Koşullar sağlandıysa kuponu alırsınız. Kuponda eğitim hedefi, geçerlilik süresi ve genellikle günlük olarak gidip gelebileceğiniz bölge belirtilir.
  4. Kurs arayın. Uygun ve onaylı kursları Bundesagentur für Arbeit'in mein NOW mesleki eğitim arama sisteminde bulabilirsiniz. Eğitim kurumuna, Almancayı ikinci dil olarak öğrenmiş katılımcılarla öğretmenlerin nasıl ilgilendiğini sorun – bu tavsiyeyi Broşür 6 da veriyor.
  5. Kuponu kullanın. Eğitim kurumu, kabulünüzü kuponun üzerinde onaylar. Bu onaylı belgenin, kurs başlamadan önce ve geçerlilik süresi içinde İş Ajansına ulaşması gerekir, aksi halde kupon geçersiz hale gelir.
  6. Anketi doldurun. Giderlerin karşılanması için "Mesleki eğitim önlemine katılımın desteklenmesine ilişkin anket" (Fragebogen zur Förderung der Teilnahme an einer beruflichen Weiterbildungsmaßnahme, BA II FW 03) formunu, banka bilgileri, ulaşım giderleri ve çocuk bakımı bilgileriyle doldurun.
  7. Karar. İş Ajansı kararını yazılı olarak bildirir. Karara razı değilseniz, bir ay içinde itiraz (Widerspruch) başvurusu yapabilirsiniz.

Danışmanlık görüşmesine ne getirmeliyim?

İş Ajansı (Agentur für Arbeit) bunun için kesin bir liste belirtmiyor. Görüşmede şimdiye kadarki niteliğiniz konu olduğu için şunları önermeliyiz:

  • Özgeçmiş
  • Okul ve meslek belgeleri; yabancı diplomalarınız varsa bunların çevirisi veya denklik belgesi
  • Dil sertifikaları, örneğin entegrasyon kursundan
  • Bir Avrupa Birliği vatandaşlığınız yoksa oturum izniniz (Aufenthaltstitel)
  • Eğer şimdiden bir kurs bulduysanız: kurum tarafından sunulan teklif

Yol masrafları için daha sonra, eviniz ile kurs yeri arasındaki mesafeyi gösteren bir çıktı yardımcı olur. 6 Numaralı Bilgi Föyü'ne (Merkblatt 6) göre bu, işlemi hızlandırır.

Henüz iyi Almanca konuşamıyorum – önce dil kursu mu yoksa direkt meslek değiştirme eğitimi mi?

Eğer temel güvence parası (Grundsicherungsgeld) alıyorsanız ve Almanca bilginiz bir iş için yeterli değilse, İş Merkezi (Jobcenter) öncelikle bir entegrasyon kursuna veya mesleğe yönelik Almanca dil desteğine yönlendirmek zorundadır (§ 3 Abs. 4 SGB II). Bu yüzden genellikle önce bir mesleki dil kursu, sonrasında ise meslek değiştirme eğitimi gelir.

İkisi aynı anda da mümkündür: Federal İş Ajansı'nın (Bundesagentur für Arbeit) talimatlarına göre, bireysel durumlarda mesleki dil kursu, desteklenen bir mesleki eğitimle birleştirilebilir. Bu durumda çifte yükün sizin için uygun olup olmadığı incelenir. Bunu danışmanlık görüşmesinde açıkça dile getirin.

Oturum iznim süreli – yine de olur mu?

Evet, süreli bir oturum izniyle (Aufenthaltstitel) de destek mümkündür. Meslek değiştirme eğitimi, oturum izninizin geçerlilik süresinden daha uzun sürerse, Ajans eğitim bonosuna (Bildungsgutschein) ve karara bir şart ekler: Oturum hakkınız sona erdiğinde destek de sona erer. Bu yüzden oturum izninizin uzatılmasıyla zamanında ilgilenin.

Sık sorulan sorular

Eğitim bonosunu kim alır?

İş Ajansı, meslek değiştirme eğitimini işsizlikten çıkıp iş bulmanız veya işsizlik tehlikesini önlemeniz için gerekli görürse eğitim bonosu (Bildungsgutschein) alırsınız. Ayrıca Ajans'ın önceden sizi bilgilendirmiş olması ve kursun ile eğitim kurumunun destek için onaylı olması gerekir (§ 81 SGB III).

Eğitim bonosunu İş Merkezi'nden mi yoksa İş Ajansı'ndan mı alırım?

1 Ocak 2025'ten itibaren, İş Merkezi'nden (Jobcenter) temel güvence parası (eski adıyla Bürgergeld) alan kişiler için de karar İş Ajansı (Agentur für Arbeit) tarafından verilir. İş Merkezi ihtiyacı tespit eder ve uygunluğunuzu ön inceler, ardından İş Ajansı danışmanlık yapar, karar verir ve eğitim bonosunu düzenler.

Eğitim bonosu almaya hakkım var mı?

Genellikle hayır: Bu destek takdire bağlı bir hizmettir. Yasal hak yalnızca bir meslek diploması veya ortaokul diploması (Hauptschulabschluss) tamamlamak istiyorsanız ve bunun için tüm koşulları sağlıyorsanız söz konusudur (§ 81 Abs. 2 ve 3 SGB III).

Meslek değiştirme eğitiminde İş Ajansı neyi öder?

Eğitim masrafları karşılanır: kurs ücretleri, ders materyalleri ve sınav ücretleri, yol masrafları, çocuk başına ayda 160 € çocuk bakım desteği ve gerekirse kurs yerinde konaklama ve yemek masrafları. İşsiz olup en az iki yıllık eğitim süresine sahip bir meslekte meslek değiştirme eğitimi alanlar, ayrıca ayda 150 € eğitim parası (Weiterbildungsgeld) ve 1.000 € (ara sınav) ile 1.500 € (bitirme sınavı) tutarında prim alır.

Eğitim bonosu ne kadar süre geçerlidir?

Eğitim bonosunun (Bildungsgutschein) bir geçerlilik süresi vardır, tarih bononun üzerinde yazılıdır. Federal İş Ajansı'nın talimatlarına göre bu süre en fazla 3 ay'dır. Kurs bu süre içinde başlamalıdır, aksi halde bono geçersiz olur.

Meslek değiştirme eğitimi süresince işsizlik parası veya temel güvence param ödenmeye devam eder mi?

Evet, bunun koşulları sağlandığı sürece devam eder. İşsizlik parasında (Arbeitslosengeld), desteklenen bir meslek değiştirme eğitimi sırasında hak süresi, her iki gün alınan ödeme için yalnızca bir gün kısalır.

Genel bakışı kaybetmeyin

Bir meslek değiştirme eğitimi, yeni randevular ve yeni postalar getirir: karar, anket formları, değişiklik bildirimleri. Temel güvence parası alıyorsanız, bunun yanında onay döneminiz (Bewilligungszeitraum) de devam eder. HalloAmt, devam onayı başvurusunu (Weiterbewilligungsantrag) sizinle birlikte kendi dilinizde soru soru ele alır ve İş Merkezi için hazır PDF'yi oluşturur. Eğitim bonosunun kendisini ise yalnızca İş Ajansı ile yapılan görüşmede alabilirsiniz. HalloAmt ile devam onayı başvurusunu doldurun →

Bu sayfa genel, özenle araştırılmış bilgiler sunar (12.10.2026 tarihli) ve hukuki veya resmi bir danışmanlığın yerini tutmaz. Tutarlar, süreler ve yetki alanları değişebilir; bireysel durumlarda yetkili İş Ajansı karar verir. Bağlayıcı bilgi için İş Ajansınıza, İş Merkezinize, bir göçmenlik danışmanlığına veya bir avukata başvurun. Eksiksizlik ve güncellik konusunda garanti veremeyiz.

Kaynaklar